wait لطفا صبر کنید
صفحه اصلي  » تاريخ » انبياء » ساير پيامبران
0.0 (1)

زيستگاه قوم ثمود كجا بوده است؟

قرآن كريم به صراحت نام زيستگاه ثمود را ذكر نكرده است؛ اما قريب به اتفاق مورخان ،جغرافيدانان و مفسران با تطبيق اصحاب حجر بر قوم ثمود، محل زيست آنان را «حجر» دانسته اند و قرآن نيز از ساكنان حجر ياد كرده است: « وَلَقَدْ كَذَّبَ أَصْحَابُ الْحِجْرِ الْمُرْسَلِينَ... وَكَانُوا يَنْحِتُونَ مِنَ الْجِبَالِ بُيُوتًا آمِنِينَ. فَأَخَذَتْهُمُ الصَّيْحَةُ مُصْبِحِينَ»[1]
هم چنين در آيه 9 سوره فجر به زيستگاه قوم ثمود اشاره شده است: « وَثَمُودَ الَّذِينَ جَابُوا الصَّخْرَ بِالْوَادِ» و قوم ثمود كه صخره‏ هاي عظيم را از دره مي‏ بريدند (و از آن خانه و كاخ مي‏ ساختند). 
در اين آيات ارتباط اصحاب حجر با قوم ثمود به صراحت بيان نشده است، اما زندگي هر دو گروه در خانه هاي سنگي كنده شده در كوه ها و صخره ها ، نابودي آنها با صيحه آسماني، گزارش هاي تاريخي و روايتي از پيامبر(ص) زمينه ساز اين تطبيق بوده است. براساس روايت ياد شده ، پيامبر اكرم(ص) در مسير حركت به سوي جبهه تبوك واقع در مرزهاي شام با اشاره به آثار برجاي مانده از «حجر» آنرا ديار قوم صالح و نفرين شده خواند. قريشيان از كنار ويرانه ها و آثار برجاي مانده از شهر و ديار آنها مي گذشته اند و آنرا مي شناخته اند. در تفسير برخي آيات به عبور كاروان هاي تجاري قريش از سرزمين حجر به سوي سرزمين هاي شام اشاره شده است. سبب نامگذاري زيستگاه قوم ثمود به نام حجر ، قرار گرفتن آن در ميان سنگ ها و صخره هاست. بدويان ساكن ، حجر را به دشتي هموار گويند كه طول آن از شمال به جنوب سه كيلومتر و از شرق به غرب دو كيلومتر و در شمالي ترين نقطه مدائن صالح قرار دارد. اين دشت با انبوهي از تخته سنگ، تپه و پرتگاه هاي سنگي احاطه شده و ويرانه هاي باستاني حجر تقريبا در مركز آن قرار دارد. يافته هاي باستان شناسي نيز زندگي ثمود در مناطق ياد شده را تاييد مي كنند. سنگ نوشته هاي آنان كه به زبان هاي آرامي ، عربي، ثمودي، نبطي، لحياني و حتي عبري، يوناني و لاتين است، در اين مناطق يافت شده و بنظر ميرسد زيستگاه اصلي و مركز آنها شهر حجر بوده و در عين حال در مناطق پيرامون و با سرزمين هاي همجوار در ارتباط بوده اند. شهر حجر از اطراف به تيماء، دومه الجندل، علاء، تبوك، وادي القري، و درياي سرخ  محدود مي شود. اين شهر كه برخي از آن با نام مدائن صالح نيز ياد مي كنند، امروزه از طرف شمال شرق و با فاصله 110 كيلومتر به شهر تيماء و از شمال غرب با فاصله 374 كيلومتر به تبوك راه دارد.
در نوشته هاي يونان باستان و آثار نويسندگاني چون پلينيوس و بطلميوس نيز محل زندگي ثمود ، با همين مشخصات بيان شده است. در اين نوشته ها از زيستگاه ثمود با نام «دُمَثَه» و «هِگرا» ياد شده است. خاورشناسان آن دو را همان «دومه الجندل» و «حجر» دانسته اند كه اين اطلاعات با يافته هاي مورخان مسلمان همخواني دارد.
 برخي قوم ثمود را نخستين سازندگان ابزارها و خانه هاي سنگي دانسته و از ساخت 1700 شهر و 2700000 خانه سنگي به دست آنان خبر داده اند كه بسيار مبالغه آميز است. بسياري از خانه هاي آنها در دل كوهها و صخره ها تا به امروز پابرجا مانده است.[2]
پي نوشت:
[1] . اصحاب الحجر (قوم ثمود) پيامبران را تكذيب كردند. آنها خانه‏ هاي امن و اماني در دل كوه ها مي ‏تراشيدند. اما سرانجام صيحه (مرگبار) صبحگاهان آنها را فرو گرفت.  حجر،80 و 82-83
[2] .دائره المعارف قرآن كريم، پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامي،1382، ج9،ص324-327

برچسب

پيامبران پيامبر زنده حيات تاكنون
زنده بودن الياس خضر عيسي

نظرات

كاربر گرامي سوالات خود را از بخش "ارسال سوال ديني " ارسال كنيد.
NotCache List Paramters: 6&0&0!Model&219 Name List:نمايش رندوم كتب - كل ++++++