wait لطفا صبر کنید
صفحه اصلي  » نماز » نماز در فرق و ادیان
0.0 (0)

چرا ما شيعيان در نماز بايد دستهايمان صاف و به سمت پايين باشد و مانند اهل تسنن دست بسته نماز نمي خوانيم؟ سنت پيامبر (صلّي الله عليه و آله) چه بود؟

دلايل مختلفي وجود دارد مبني بر اين كه دست بسته خواندن نماز- كه در اصطلاح فقهي تكفير و تكتيف ناميده مي شود- شيوه پيامبر خدا (صلّي الله عليه و آله) نبوده و بعد از ايشان به وجود آمده است.
در متون اهل سنت آمده است: «ابو حميد ساعدي صحابي بزرگ براي گروهي از صحابه كه در ميان آنان ابو هريره دوسي، سهل ساعدي ابو السيد ساعدي، ابو قتاده، حارث بن ربعي و محمد بن مسلمه نيز حضور داشتند كيفيت انجام نماز را از رسول خدا (ص) حكايت كرد و نيز از مستحبات ريز و درشت آن نام برد ولي از چنين عملي دست روي دست نهادن در نماز سخن به ميان نياورده».[1]اگر شيوه پيامبر اكرم (ص) ولو احيانا چنين بود او يادآور مي شد و يا حاضران تذكر مي دادند.
بيهقي از محدثان برجسته اهل سنت در سنن خود مي گويد: از حديث سهل بن سعد استفاده مي شود كه دست بسته نماز خواندن بعد از پيامبر به وجود آمده است، چون حديث مي گويد: «كان الناس يؤمرون»؛ يعني به مردم دستور مي دادند. در حالي كه اگر اين كار از پيامبر بود، آن را به پيامبر نسبت مي داد.[2]
اگر اين عمل سنت هميشگي پيامبر مي بود، همه اهل سنت دست بسته خواندن را واجب مي دانستند در حالي كه هيچ كدام از چهار فرقه فقهي اهل سنت اين عمل را واجب نمي دانند حتي مالكي ها آن را مستحب هم نمي دانند.[3]
علماي اهل سنت خود معترفند كه تكتف جزء سيره پيامبر (صلّي الله عليه و آله) نبوده است، مهم ترين دليل بر دست بسته نماز خواندن روايت بخاري است كه در آن تصريح مي كند به اين كه ((الناس يؤمرون)) و نمي گويد كه پيامبر امر كرد كه دست راست را روي دست چپ بگذاريد. بنا بر اين روايت به هيچ عنوان حاكي از سنت پيامبر نمي شود و برفرض اگر دلالت آن درست بود و حاكي از سنت بود باز هم به دليل تعارض با روايات معتبر كه حاكي عدم اين زياده هستند اين روايت از حجيت و اعتبار خارج مي شد.
بخاري چنين روايت مي كند:
«فروى عن عَبْد اللَّهِ بْنُ مَسْلَمَةَ، عَنْ مَالِكٍ، عَنْ أَبِي حَازِمٍ، عَنْ سَهْلِ بْنِ سَعْدٍ، قَالَ كَانَ النَّاسُ يُؤْمَرُونَ أَنْ يَضَعَ الرَّجُلُ الْيَدَ الْيُمْنَى عَلَى ذِرَاعِهِ الْيُسْرَى فِي الصَّلاَةِ. قَالَ أَبُو حَازِمٍ لاَ أَعْلَمُهُ إِلاَّ يَنْمِي ذَلِكَ إِلَى النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم. قَالَ إِسْمَاعِيلُ يُنْمَى ذَلِكَ. وَلَمْ يَقُلْ يَنْمِي.»[4]؛«عن ابي حازم از سهل بن سعد است كه گفت: مردم امر مي كردند كه نمازگزار در نماز دست راست را بر ساعد دست چپ بگذارد. ابو حازم مي گويد: مطلبي درباره اين روايت نمي دانم جز اين كه به پيامبر نسبت داده شده است. اسماعيل مي گويد: اين مطلب نسبت داده شده است و نمي گويد خود او نسبت داده است.»
در روايات اهل بيت عليهم السلام اين عمل را به مجوس نسبت داده اند از جمله روايت امام باقر(ع) فرمود:« وَ لَا تُكَفِّرْ إِنَّمَا يَصْنَعُ ذَلِكَ الْمَجُوسُ»؛« در نماز تكتف نكن كه اين كار مجوس است.»[5]و آن حضرت به طور صريح دستور مي دهد در نماز دست ها را روي ران ها بگذاريد و آن ها را رها كنيد و انگشتان دست را به هم بچسبانيد.[6]
برخي از نقل هاي تاريخي آمده است كه اين عمل در زمان خليفه دوم به نماز اضافه گرديده است: وقتي كه اسيران ايراني را نزد عمر بن خطاب آوردند، عمر بن خطاب آن ها را دست بسته ديد و پرسيد: چرا چنين كرده ايد؟ گفتند: رسم ما ايرانيان اين است كه در برابر پادشاهانمان چنين مي ايستيم. عمر بن خطاب از اين حالت خوشش آمد و دستور داد از اين پس در نماز چنين بايستند و مردم هم مطابق دستور عمل كردند و به اين ترتيب، تكفير، سنت شد.[7]
شيعيان اين عمل را سنت پيامبر خدا (صلّي الله عليه و آله و سلم) ندانسته و بستن دست را حرام و باطل كننده نماز مي دانند[8] لذا طبق سيره پيامبر و اهل بيت او (عليهم السّلام) به هنگام نماز دست هاي خود را صاف و روي ران ها قرار مي دهند، چرا كه عبادات از احكام توقيفي است و هيچ كسي جز پيامبر (صلّي الله عليه و آله) نمي توان حركت و فعلي را بر آن بيفزايد.

پي نوشت :
[1] - سنن بيهقي، ج 2 - سنن ابوداود، ج 1، باب افتتاح الصلاه، ح 70 و 736 - سنن ترمذي، ج 2، ص 98، باب صفت الصلاه
[2] - سنن بيهقي، ج 2، ص 28
[3] - الفقه علي المذاهب الخمسه، مغنيه، ص 109
[4] - صحيح البخاري: ج 1، ص 181، ح 740، كتاب الأذان، ب 87، باب وَضْعِ الُْيمْنَى عَلَى الْيُسْرَى.
[5] - وسائل‏ الشيعة، ج 7، ابواب 15قواطع نماز، ص 266
[6] - همان، ج 5، باب 17 از ابواب قيام، ص 511
[7] - مستند العروه، آيت الله شيخ مرتضي بروجردي، ج 4، ص 445 - جواهر، ج 11، ص 19
[8] - جواهرالكلام، ج 11، ص 15، نجفى
كتاب پرسش ها و پاسخ هاي نماز، سيد حسن موسوي (مركز تخصصي نماز)

كاربر گرامي، با توجه به احتمال تغيير در نظرات و فتاواي مراجع عظام، جهت اطلاع از آخرين فتوا با دفتر مرجع تقليد خود تماس بگيريد. با تشكر

برچسب

امام باقر اهل بيت نماز تكفير تكتيف
اهل سنت سنت پيامبر مالكي بيهقي بخاري
نمازگزار عمر بن خطاب

نظرات

كاربر گرامي سوالات خود را از بخش "ارسال سوال ديني " ارسال كنيد.
NotCache List Paramters: 6&0&0!Model&219 Name List:نمايش رندوم كتب - كل ++++++