wait لطفا صبر کنید
صفحه اصلي
NotCache List Paramters: 24&0&0!Model&106 Name List:جستجوي كل-عمومي
تفسير » انسان شناسي در قرآن » زن در قرآن

فلسفه آفرينش زن از نگاه قرآن چيست؟

در اينجا مي توان دو مطلب را مطرح كرد. اول اينكه زن از آن جهت كه انسان است با چه فلسفه و هدفي خلق شده است و دوم اينكه زن از جهت زن بودن و مونث بودنش چه فلسفه اي در ابتداي خلقتش متصور بوده است.  
1.عبوديت و كمال: در مطلب اول، يعني فلسفه آفرينش زن به عنوان يك انسان، مي توان عبوديت و رسيدن به كمال را به عنوان فلسفه وجودي براي او طرح كرد: «وَ ما خَلَقْتُ الْجِنَّ وَ الاِْنْسَ اِلاّ لِيَعْبُدُونَ»[1] چرا كه واژه انس در اين آيه زن و مرد را در بر مي گيرد.
اما مطلب دوم يعني هدف از آفرينش زن در برابر مرد چيست؟
2. بقاي نسل بشر: دستگاه آفرينش براي حفظ بقاي خود نيازمند حفظ بشر و توليد نسل است؛ يعني همكاري و تعاون مرد و زن. اين هدف هم خلقت مرد در برابر زن را مدنظر قرار مي دهد و هم خلقت زن در برابر مرد را. به عبارت ديگر دو جنسي بودن آفرينش انسان به منظور حفظ نسل بوده است. بنابراين زن و مرد مكمل يكديگر و مايه شكوفايي و پرورش يكديگر هستند، به گونه اي كه هر يك بدون ديگري ناقص است. براي آنكه اين طرح عملياتي شده و جسم و جان آنها بهتر به هم بپيوندد، تفاوت هاي جسمي و روحي در ميان آنها قرار داده شده است و همين تفاوت هاست كه آنها را بيشتر به يكديگر جذب مي كند. اما اين جذب و علاقه بين زن و مرد مانند علاقه به اشيا نيست كه از خودخواهي ناشي مي شود. يعني انسان اشيا را براي خود مي خواهد و مي خواهد آنها را فداي آسايش خود كند. اما علاقه زوجيت به اين شكل است كه هر يك از آنها سعادت و آرامش ديگري را مي خواهد. اين همان چيزي است كه قرآن كريم از آن به نام هاي «مودت و رحمت» ياد كرده است.[2]
3. آرامش و مودت: بنابراين هدف سوم را مي توان رسيدن به آرامش و مودت دانست، كه در اين آيات به آن اشاره شده است: «وَمِنْ آيَاتِهِ أَنْ خَلَقَ لَكُمْ مِنْ أَنْفُسِكُمْ أَزْوَاجًا لِتَسْكُنُوا إِلَيْهَا وَجَعَلَ بَيْنَكُمْ مَوَدَّةً وَرَحْمَةً»[3]؛ «هُوَ الَّذِي خَلَقَكُمْ مِنْ نَفْسٍ وَاحِدَةٍ وَجَعَلَ مِنْهَا زَوْجَهَا لِيَسْكُنَ إِلَيْهَا»[4].خداي سبحان زن را برا ي آرامش مرد آفريد، چنانچه آفرينش مرد در سايه سكينت با همسر معنا مي يابد.[5] يعني مرد به تنهايي يا زن به تنهايي آرامش و مودت را درك نمي كرد و خداوند از خلقت اين دو جنس و زن در كنار مرد اين هدف مهم را مد نظر قرار داده است. در واقع ازدواج موجب آرامش زن و مرد هر دو مي شود ، نه اينكه فقط زن موجب آرامش و سكونت مرد شود. ولي شيوه قرآن كريم در بيان اين امور عفيفانه و مودبانه است، مثلا براي رعايت ادب در هيچ آيه اي به زن ها مردهاي بهشتي را وعده نداده، در حاليكه آنها هم از اين نعمت برخوردارند و در بهشت همسراني دارند، درباره آرامش زن و مرد نيز اين مساله رعايت شده، هم ادب را و هم حرمت خانوادگي را يادآور شده و پاس داشته است.[6]
بنابراين مي توان گفت فلسفه آفرينش زن با آفرينش مرد تفاوت ندارد. هر دو در نگاه اصلي براي عبوديت و كمال خلق شده اند و در كنار اين هدف، دو جنس بودن آنها به خاطر حفظ بقاي نسل و رسيدن به آرامش و محبت است. در واقع در اين نوع مباحث زن و مردي در كار نيست و بدن جامه روح انسان است، چون محور اصلي كلام خدا در آيه «مَنْ عَمِلَ صَالِحًا مِنْ ذَكَرٍ أَوْ أُنْثَى وَهُوَ مُؤْمِنٌ فَلَنُحْيِيَنَّهُ حَيَاةً طَيِّبَةً وَلَنَجْزِيَنَّهُمْ أَجْرَهُمْ بِأَحْسَنِ مَا كَانُوا يَعْمَلُونَ»[7] جان آدمي است نه جنسيت او؛ حقيقت و انسانيت انسان همان روح اوست كه مجرد است و زن و مرد ندارد.[8] بنابراين هدف از خلقت هر دو نيز رسيدن به كمال و عبوديت و در نهايت رسيدن به حيات طيبه است. اما در مسير رسيدن به اين هدف هر يك وظايفي را برعهده دارد كه با ديگري متفاوت و همراستا با جنسيت و بدن ايشان است.
پي نوشت:
[1] . جن و انس را بيافريدم ؛ مگر اين كه تنها مرا عبادت كنند . زاريات ، 56
[2] . نظام حقوق زن در اسلام، مرتضي مطهري، صدرا،1376، ص168-169
[3] . و از نشانه‏ هاى او اينكه از [نوع] خودتان همسرانى براى شما آفريد تا بدانها آرام گيريد و ميانتان دوستى و رحمت نهاد. روم، 21
[4] . اوست آن كس كه شما را از نفس واحدى آفريد و جفت وى را از آن پديد آورد تا بدان آرام گيرد. اعراف،189
[5] .تسنيم: تفسير قرآن كريم، عبدالله جوادي آملي،قم، اسراء،1392، ج31،ص486
[6] . زن در قرآن،هاله حسيني اكبر نژاد،زهرا شوشتري،دفتر نشر معارف،1394، ص103؛ تسنيم، ج31،ص496
[7] . هر كس از مرد يا زن كار شايسته كند و مؤمن باشد قطعا او را با زندگى پاكيزه‏ اى حيات [حقيقى] بخشيم و مسلما به آنان بهتر از آنچه انجام مى‏ دادند پاداش خواهيم داد. نحل،97
[8] .تسنيم،ج31،ص499