wait لطفا صبر کنید
0.0 (0)

چگونه مناظرات علمي امام رضا عليه السلام يكي از علل شهادت ايشان شد؟

مأمون پس از آوردن امام رضا عليه السّلام به مرو، جلسات علمى متعددى با حضور افراد مختلف از علما تشكيل مى‏داد. در اين جلسات مذاكرات زيادى ميان امام عليه السّلام و ديگران صورت مى‏گرفت كه به طور عمده در حول و حوش مسائل اعتقادى و فقهى بود. بخشى از اين مذاكرات را طبرسى در كتاب خود فراهم آورده است.[1]
هدف مأمون از تشكيل اين محافل علمى، نشان از علم دوستى او يا تظاهر به آن بود. در اصل بايد وى را از اين زاويه متمايز از ديگر خلفاى عبّاسى دانست، به ويژه كه مذاق عقلى او و همراهيش با معتزله، او را بر آن مى‏داشت تا در برابر اهل حديث[2] ايستادگى كرده و آنان را منكوب سازد. با اين حال مسأله در اينجا خاتمه نمى‏يافت.
مأمون از تشكيل چنين جلساتى هدف ديگرى نيز داشت. او مى‏خواست با كشاندن امام به بحث، تصوّرى را كه عامّه مردم درباره ائمه اهل بيت عليهم السّلام داشتند و آنان را صاحب علم خاص مثلا از نوع «علم لدنّى» مى‏دانستند، از بين ببرد.
مرحوم صدوق در اين باره مى‏گويد: مأمون انديشمندان سطح بالاى هر فرقه را در مقابل امام قرار مى‏داد تا حجت آن حضرت را به وسيله آنان از اعتبار بيندازد و اين به جهت حسد او نسبت به امام و منزلت علمى و اجتماعى او بود. اما هيچ‏كس با آن حضرت رو به رو نمى‏شد جز آن كه به فضل او اقرار كرده و به حجتى كه از طرف امام عليه او اقامه مى‏شد، ملتزم مى‏گرديد.[3]
در روايتى آمده: هدف مأمون از اين كارها جلب نظر امام بود؛ اما آن حضرت به اصحاب خود فرمود: فريب ظاهرسازيهاى او را نخوريد، من به دست مأمون به شهادت خواهم رسيد.[4]
اين مجالس كه در اوائل به همين مقصود تشكيل مى‏شد، به تدريج مشكلاتى را براى مأمون درست كرد. زمانى كه مأمون متوجه شد، تشكيل چنين مجالسى براى وى‏ خطرناك است، اقدام به محدود كردن امام كرد. از عبد السلام هروى نقل شده كه به مأمون اطلاع دادند: امام رضا عليه السّلام مجالس كلامى تشكيل داده و بدين وسيله مردم شيفته آن بزرگوار مى‏شدند. مأمون به محمّد بن عمرو طوسى مأموريت داد تا مردم را از مجلس آن حضرت طرد نمايد. پس از آن امام در حق مأمون نفرين كرد و از جمله چنين فرمود: يا بديع يا قوىّ يا منيع يا علىّ يا رفيع! صلّ على من شرّفت الصّلاة بالصّلاة عليه و انتقم لى ممّن ظلمنى و استخفّ بى و طرد الشّيعة عن بابى.[5]
اى پديدآورنده زمين و آسمانها، اى پروردگارى كه داراى قدرت بى‏پايانى، اى پروردگارى كه تغيير و تبديلى در او راه ندارد، اى پروردگار بلند مرتبت، درود بفرست بر كسى كه نماز را با صلوات و درود به او، شرافت دادى و از كسى كه به من ستم روا داشت و مرا سبك كرد و شيعه مرا از در خانه من راند و متفرق كرد، انتقام مرا بگير.
اين مسأله به صورت يك دليل عمده براى شهادت امام در آمد. احمد بن على انصارى مى‏گويد: از ابو صلت پرسيدم: چگونه مأمون راضى به قتل امام رضا عليه السّلام شد؟
ابو صلت گفت: ... مأمون ولايتعهدى را بدين جهت به امام رضا داد كه به مردم نشان دهد آن حضرت رغبت به دنيا دارد، تا از چشم مردم بيفتد. اما وقتى از امام جز آنچه برترى او را بر مأمون نشان مى‏داد چيزى براى مردم آشكار نمى‏شد، دست به دعوت و جلب متكلّمان تمامى سرزمينهاى اسلامى زد تا به وسيله آنان، امام را از نظر علمى محكوم نمايد و از اين رهگذر، نقص آن حضرت ميان عامّه مردم ثابت شود؛ ولى امام با هيچ عالم يهودى و نصرانى و ... روبرو نمى‏شد جز آن كه بر او برترى مى‏يافت و مردم مى‏گفتند: آن حضرت شايسته‏تر از مأمون براى تصدى مقام خلافت است.
جاسوسان نيز چگونگى امر را به اطلاع او مى‏رساندند. بدين ترتيب بود كه مأمون دست به مسموم ساختن امام زد.[6]

پي نوشت: ------------------------------------
[1] . طبرسي، الاحتجاج، ج2، ص237- 171 و ر.ك: شيخ صدوق، عيون اخبار الرضا، ج1، ص167- 126؛ مجلسي،‌ بحار، ج49، ص216- 189.
[2] . در مجالس اهل حديث نيز شركت مى‏كرد ر.ك: مجلسي، بحار، ج49، ص189.
[3] . شيخ صدوق، عيون اخبار الرضا، ج1، ص152.
[4] . شيخ صدوق، عيون اخبار الرضا، ج 2، ص 183؛ مجلسي، بحار الانوار، ج 49، ص 189.
[5] . شيخ صدوق، عيون اخبار الرضا، ج2، ص171.
[6] . شيخ صدوق، عيون اخبار الرضا، ج2، ص241.
امام رضا سخت ترين وحشتناك ترين مقاطع حيات انسان
NotCache List Paramters: 4&338&16322!Model&179!RelateType&0 Name List:الگوي ليستي مرتبط ها - كل
كاربر گرامي سوالات خود را از بخش "ارسال سوال ديني " ارسال كنيد.
NotCache List Paramters: 6&0&0!Model&219 Name List:نمايش رندوم كتب - كل ++++++