wait لطفا صبر کنید
پاسخگويي آنلاين
0.0 (0)

پيشينه نفوذ بني‌اميه در شام

با توجه به حضور اسراي اهل بيت در شام مناسب است با پيشينه نفوذ بني اميه در اين منطقه آشنا شويم. اسراي اهل‌بيت را به شهري بردند كه در فضاي آن، حب بني‌اميه موج مي‌زد و بغض علي† و فرزندانش از افتخارات اهالي آن به‌شمار مي‌آمد، و اين امر به‌تنهايي مصيبت‌هاي آن اسيران داغ‌ديده را دوچندان مي‌كرد. از اين نظر، براي اسراي اهل‌بيت، فضاي اموي دمشق كاملاً متفاوت از فضاي كوفه بود كه سابقة تشيع داشت. واكنش مردم اين دو شهر نيز هنگام مشاهدة خيل اسرا، باهم تفاوت داشت.
از بررسي منابع تاريخي برمي‌آيد كه در آن زمان ميان بني‌اميه و مردم شام، رابطه‌اي عميق و ناگسستني برقرار بود و سابقة اين امر، به سال‌ها پيش بازمي‌گشت. به ‌گواهي تاريخ، براي نخستين‌‌بار در زمان خلافت ابوبكر بود كه پاي يكي از اعضاي خاندان ابوسفيان، به شام باز شد؛ يعني هنگامي كه ابوبكر، يزيد‌بن‌ابي‌سفيان را به‌عنوان يكي از فرماندهان سپاه اعزامي به شام منصوب كرد.[1] بعدها در زمان خلافت عمر‌بن‌خطاب، يزيد‌بن‌ابي‌سفيان (پس از فتح دمشق) به حكمراني دمشق و اردن منصوب شد.[2] در سال هفدهم هجرت (يعني در نيمة دوم خلافت عمر)، كه يزيد‌بن‌ابي‌سفيان در اثر طاعون عمومي در شام درگذشت، عمر، برادر يزيد (معاوية‌بن‌ابي‌سفيان) را براي حكمراني بر دمشق و اردن برگزيد.[3] اين‌چنين بود كه نفوذ و سلطة بني‌اميه در شام عملاً آغاز شد. معاويه تا هنگام مرگ عمر (يعني حدود پنج سال)، در اين سِمت باقي بود.[4] اين براي او فرصت خوبي بود تا موقعيت خود را در شام استحكام بخشد و شالودة حكومت آيندة خويش را در اين سرزمين بريزد.
با آغاز خلافت عثمان، دايرة نفوذ و قدرت معاويه افزايش يافت؛ زيرا عثمان، كه خود از بني‌اميه بود، نه‌تنها او را در حكمراني «دمشق» و «اردن» ابقا كرد، بلكه «حِمْص»، «فلسطين» و «قِنِّسرِين» را نيز به قلمرو ولايت او افزود[5] و به‌اين‌ترتيب امكان بيشترين تسلط و نفوذ را براي معاويه فراهم آورد. معاويه تا هنگام قتل عثمان (در سال 35ق)، يعني حدود دوازده سال، حكمراني اين مناطق را به عهده داشت. بنابراين هنگامي كه علي†‌ به خلافت رسيد، معاويه حدود هفده سال در شام حكمراني كرده بود. او در اين مدت با اختيارات و آزادي عملي كه دو خليفة پيشين به او داده بودند، مردم شام را هماهنگ با افكار و انديشه‌هاي خود، كه برآمده از فرهنگ جاهليت بود، تربيت كرد تا آنها را در جهت اهداف خود به كار بگيرد. فرهنگ‌سازي‌هاي او براي نشاندن بذر محبت بني‌اميه در دل‌هاي شاميان، از مؤثرترين اقدامات او بود. مخالفت معاويه در برابر علي†، به اتكاي حمايت و پشتيباني بي‌دريغ شاميان بود.
محبت مردم شام به بني‌اميه، امري بود كه معاويه همواره در محافل عمومي و خصوصي، آن را گوشزد مي‌كرد و بر حفظ آن پافشاري مي‌نمود. او دربارة مردم شام به فرزندش يزيد وصيت كرد: «آنان را همچون دو چشم خود و از خواص خويش قرار ده و ايشان را براي مدت طولاني از شام بيرون مبر؛ مبادا به عادت‌هاي ديگران خو بگيرند».[6] همچنين به او گفت: «به مردم شام عنايت كن كه ايشان ياران خودي تو هستند. هرگاه دشمني سر برداشت، از ايشان ياري بجوي، و چون كار دشمنت را ساختي، اهل شام را به وطنشان برگردان؛ زيرا اگر شاميان در سرزمين ديگري بمانند، اخلاقشان دگرگون خواهد شد».[7]
معاويه با نفوذ عميقي كه تا آغاز حكومت علي† در شام به دست آورده بود، در كل دوران حكومت علي† از تسليم در برابر حكومت مشروع و مردمي آن حضرت طفره رفت، و پس از شهادت علي†‌ (در سال چهلم هجرت) و بعد از قضية صلح با امام حسن†، نه به‌عنوان حكمران منطقه، بلكه اين بار به‌عنوان خليفه، به مدت بيست سال (40ـ60ق) نه‌تنها بر شام، بلكه بر كل كشور اسلامي حكومت كرد. در پي فعاليت‌هاي او در اين دو دهه، نفوذ و سلطة او در شام به اوج رسيد.
از دقت در اين نفوذ و سلطة گستردة بني‌اميه در شام، پي به اهميت و دشواري بيدارگري و پيام‌رساني اسيران اهل‌بيت در شام غفلت‌زده مي‌بريم و درمي‌يابيم آنان چگونه تبليغات چندين‌سالة بني‌اميه را خنثي، و آنان را رسوا كردند.

پي نوشت: ---------------
[1]. طبري، تاريخ الامم و الملوك، ج3، ص427؛ يعقوبي، تاريخ اليعقوبي، ج2، ص133.
[2]. بَلاذُري، انساب الاشراف، ج5، ص17؛ طبري، تاريخ الامم و الملوك، ج4، ص289.
[3]. يعقوبي، تاريخ اليعقوبي، ج2، ص150؛ طبري، تاريخ الامم و الملوك، ج4، ص289.
[4]. طبري، تاريخ الامم و الملوك، ج4، ص289؛ ابن‌سعد، الطبقات الكبري، ج7، ص406.
[5]. طبري، تاريخ الامم و الملوك، ج4، ص289.
[6]. دِيْنَوَري، الاخبار الطوال، ص333.
[7]. ابن‌طقطقي، الفخري في الآداب السلطانية و الدول‌ الاسلامية، ص115.

امام باقر محمد بن علي محمد باقر مبارزه
يهود يهوديان اسرائيليات
NotCache List Paramters: 4&372&15676!Model&179!RelateType&0 Name List:الگوي ليستي مرتبط ها - كل
كاربر گرامي سوالات خود را از بخش "ارسال سوال ديني " ارسال كنيد.
NotCache List Paramters: 6&0&0!Model&219 Name List:نمايش رندوم كتب - كل ++++++