wait لطفا صبر کنید
صفحه اصلي
NotCache List Paramters: 24&0&0!Model&194 Name List:جستجوی کل-کتابخانه
  
صفحه اصلي  » ويژه نامه » فاطميه » فضائل حضرت زهرا سلام الله عليها
00

در رابطه با عصمت حضرت زهرا (س) توضيح بدهيد و اينكه نظر اهل تسنن در اين رابطه چيست و شيعه چگونه اين شبهه را رد مي كند؟

كسي كه متون وارده در قرآن و سنت شريف درباره اهل بيت ـ عليهم السلام ـ و از جمله فاطمه زهرا ـ سلام الله عليها ـ را مورد بررسي قرار دهد جز اقرار به عصمت و بلندي مقام و عظمت ايشان در دوري از گناه و معصيت ، راه ديگري در پيش پاي خود نمي بيند.[1] در مورد حضرت فاطمه زهرا ـ سلام الله عليها ـ بايد معتقد بودكه ايشان، صاحب ولايت كبري است. يعني همان طور كه بايد به ولايت رسول اكرم ـ صلي الله عليه و آله و سلم ـ و اميرالمومنين علي ـ عليه السلام ـ و حسنين ـ عليهم السلام ـ ايمان داشت، مي بايست به ولايت حضرت صديقه طاهره ـ سلام الله عليها ـ نيز همان گونه اعتراف كرد و معتقد بود.[2] اين نوع ديدگاه جزء با عصمت ايشان نمي سازد و اينكه آن حضرت ـ سلام الله عليها ـ همچون ديگر ائمه معصومين ـ عليهم السلام ـ از هر گونه گناه و پليدي به دور است و حتي به سهو هم دچار نمي شوند. همان گونه كه ما معتقديم، ائمه معصومين ـ عليهم السلام ـ حجت بر ما هستند، امامان ما، حضرت زهرا ـ سلام الله عليها ـ را حجت برخود خوانده اند، يعني ايشان حجت خداوند بر حجج الهي است، لذا همان گونه كه حجج الهي بايد از هر گونه رجس و پليدي بدور باشند، حجت خداوند بر حجج الهي، به طريق اولي بايد از رجس و پليدي بدور باشد و در سطح بالاتري از تقرب به مقام ربوبي باشد. سخن در مورد عصمت حضرت زهرا و بررسي تفصيلي آن، در گفتار كوتاه ما نمي گنجد، زيرا آيات و رواياتي كه در مورد مناقب و شأن معصومين ـ عليهم السلام ـ خصوصا حضرت زهرا وارد شده است، فراوان اند، لذا جهت رعايت اختصار، مواردي از آنها را ذكر مي كنيم.

آيات: آيات و سوره هاي فراواني در قرآن در مورد حضرت زهرا نازل شده است جهت اختصار از يكي از اين آيات در اثبات عصمت حضرت زهرا استفاده مي كنيم. «انما يريد الله ليذهب عنكم الرجس اهل البيت و يطهركم تطهيرا» « خدا فقط مى‏خواهد آلودگى را از شما خاندان [پيامبر] بزدايد و شما را پاك و پاكيزه گرداند. ».[3]
عامّه و خاصه مسلمين، معتقدند كه اين آيه در حق اهل بيت پيامبر اكرم ـ در منزل امّ سلمه، و در حق پنج تن آل عبا نازل شده است و هيچ يك از زنان پيغمبر اكرم داخل اين قضيه نيست، و اين مطلب از مسلمات است. وقتي كه اين آيه نازل شد، پيامبر اكرم و علي و فاطمه و حسنين ـ عليهم السلام ـ زير عباي پيامبر اكرم بودند كه «ام سلمه» مي خواست زير عبا برود، ولي پيامبر فرمودند داخل نشود (و أنت في خير) «تو بر خير و نيكي هستي» ولي اين آيه مخصوص ما پنج تن است. 17 نفر از صحابه از جمله، انس بن مالك، ابن عباس، ابوهريره و...، اين روايت را نقل كرده اند. علاوه بر آن 300 نفر ديگر نيز اين روايت را به همان ترتيب و با ذكر اين كه محل نزول آيه خانه «ام سلمه» بوده است، نقل كرده اند، كه شرح آن به طور تفصيل در كتاب «الغدير» آمده است. پيغمبر اكرم ـ صلي الله عليه و آله و سلم ـ ، براي اثبات و روشن شدن حقيقت امر، كار بسيار جالبي كرده است كه 9 نفر از صحابه آن را نقل كرده اند، به اين شرح كه بعد از نزول اين آيه، حضرت رسول اكرم هر روز (تا زمان وفاتش تقريبا)، هنگام خروج از منزل كه براي اقامه نماز صبح به مسجد تشريف مي برد، قبل از نماز صبح به در خانه حضرت صديقه ـ سلام الله عليها ـ مي آمد و مي فرمود: «السلام عليكم يا اهل البيت، انما يريد الله ليذهب عنكم الرجس اهل البيت و يطهركم تطهيرا».[4] پس با توجه به مطالب فوق، جاي هيچ گونه ترديدي نيست كه حضرت صديقه طاهره ـ سلام الله عليها ـ نيز مشمول آيه تطهير است و در كلمه «اهل البيت»، ايشان نيز مراد است.
يكي از رواياتي كه مورد قبول فريقين «شيعه و سني» مي باشد، اين است كه «ام سلمه» كه سرآمد زن هاي پيغمبر اكرم است، مي گويد: من از پيغمبر اكرم پرسيدم كه اين آيه تطهير در شأن كيست؟ حضرت فرمود: درباره من، علي، فاطمه و حسنين است و تو مشمول اين آيه نيستي. لذا ام سلمه اقرار مي كند ما همسران پيامبر، مشمول اين آيه نيستيم. و هيچكدام از زنان، چنين ادعايي نكرده اند.[5] لذا اهل سنت هم نمي توانند ادعا كنند كه اين آيه در حق زنان پيغمبر اكرم ـ صلي الله عليه و آله و سلم ـ است. ادله ديگري در اين مورد وجود دارد كه جهت اختصار از ذكر آنها خودداري مي شود.[6]
روايات: علاوه بر رواياتي كه در توضيح آيه تطهير و آيات ديگر، در اثبات عصمت حضرت زهرا ـ سلام الله عليها ـ آمده است، دو دسته ديگر از روايات وجود دارد، كه در اين خصوص مورد استفاده قرار مي گيرد:
الف) رواياتي كه در مدح و منزلت خود حضرت زهرا ـ وارد شده است كه به يكي از آنها اشاره مي شود؛ گفتار رسول اكرم در مورد اينكه: «ان الله تبارك و تعالي يغضب لغضب فاطمه، و يرضي لرضاها» «خداوند خشم مي گيرد براي خشم فاطمه، و نسبت به خرسندي او خرسند مي گردد». لازمه اين بيان قبول عصمت مي باشد، زيرا غير ممكن و محال است كه خداوند به سبب خشم فاطمه خشمگين گردد در حالي كه او معصوم نباشد.
زيرا پذيرش غير معصوم بودن وي به اين معناست كه او ممكن است دچار خطا يا لغزش گردد، در اين صورت ممكن است براي موردي كه غير حق و باطل باشد خشمگين شود. (همين گفته در مورد خرسندي هم وجود دارد ). وجود اطلاق و عدم تقييد در كلام پيامبر اكرم ـ صلي الله عليه و آله و سلم ـ اين معنا را مي رساند كه زهرا ـ سلام الله عليها ـ خشم نخواهد گرفت مگر به سبب چيزي كه خداوند براي آن خشم خواهد گرفت.
لذا كسي كه خشمش به معني خشم خداوند است، جز حق عملي نمي كند و از او خطايي سر نمي زند، و براي يك لحظه ميل به باطل ندارد ، بنابراين خشم او: نمايانگر حق است و در واقع اين حديث، بر اين دلالت مي كند كه زهرا ـ سلام الله عليها ـ جايگاه بزرگي دارد كه صرفا با عقل قابل درك نيست.[7]
ب) رواياتي كه مناقب و منزلت اهل بيت ـ عليهم السلام ـ را به طور مشترك بازگو مي كند. در اين مورد نيز به يك نمونه از رواياتي كه مورد قبول فريقين (شيعه و سني) است استدلال مي كنيم و آن حديث ثقلين است. پيامبر اكرم ـ صلي الله عليه و آله و سلم ـ فرمود: «من در ميان شما چيزي را بر جاي مي گذارم كه آن را داشته باشيد هرگز گمراه نمي شويد، كتاب خدا و عترت اهل بيتم كه از هم جدا نمي شوند تا اينكه كنار حوض بر من وارد شوند». استدلال به حديث چنين است كه، كسي كه از قرآن جدا نمي شود و از او دور نمي گردد، به معني آن است كه كاملا همانند قرآن، باطل از پيش او و از پشت سر به سراغش نمي آيد. و اگر احتمالي هر چند بسيار اندك از جدايي اهل بيت ـ عليهم السلام ـ از قرآن وجود مي داشت، حضرت رسول اكرم ـ صلي الله عليه و آله و سلم ـ در كلام خود براي ما مؤكد نمي ساخت كه آن دو جدا نمي شوند تا زماني كه در كنار حوض بر من وارد شوند. لذا همان طور كه در آيه تطهير، گفتيم كه در حق اهل بيت نازل شده است و هم منابع تفسير و حديث متفقند كه اين آيه در حق پيغمبر اكرم ـ صلي الله عليه و آله و سلم ـ و علي و فاطمه و حسنين نازل شده است، چنانكه در صحيح مسلم در كتاب فضايل صحابه، باب فضايل اهل بيت ـ عليهم السلام ـ آمده است،[8] در اينجا هم اهل بيت را اين پنج تن مي دانيم.
اشكال اهل سنت: اهل سنت و جماعتي، اشكالي را به اصل مسأله عصمت وارد كرده اند كه هر چند در مورد عصمت پيامبر اكرم مي باشد، ولي به طريق اولي، عصمت معصومين و حضرت زهرا ـ سلام الله عليها ـ را زير سئوال مي برد. اهل سنت معتقد نيستند كه پيامبر اكرم در هر چيزي معصوم بوده است، بلكه فقط در امر تبليغ عصمت داشته است! و معلوم نيست كه چگونه امور وارده از حضرت زهرا را تشخيص و طبقه بندي مي كنند كه كدام يك از مطالب ديني و كدام يك از مطالب ديگر است. وقتي كه پيامبر اكرم فقط در امر تبليغ عصمت داشته باشد و عصمت مطلق نداشته باشد، نمي توان عصمت مطلقه را براي ساير معصومين و حضرت زهرا نيز قائل شد.
پاسخ آنكه؛ اولاً بنابر آيه تطهير، هر نوع پليدي و گناه از اهل بيت ـ عليهم السلام ـ دفع شده واين مطلب را كلمه «الرجس» بيان مي كند، زيرا «ال» آن استغراق است و معناي آن دوري از هر گونه پليدي، حتي به صورت سهوي، مي باشد و هيچ دليلي محكم تر و واضح تر از اين دليل نمي توان يافت.
ثانياً: در حديث ثقلين كه صحت آن نزد عموم مسلمين سني و شيعه ثابت شده است عصمت اهل البيت و حضرت زهرا ـ سلام الله عليها ـ كاملا واضح است و اگر اشكال گرفته شود كه اين حديث فقط ما را نسبت به رجوع به اهل بيت خبر مي دهد! پاسخ مي دهيم كه، چنانكه قرآن از پيش رو و از پشت سر، باطل به سوي آن نمي آيد، مقارن بودن اهل بيت با قرآن و تصريح به جدا نشدن از آن، دلالت بر عصمت آنان دارد. زيرا كه هر مخالفت با شريعت كه از سوي آنان صورت گيرد، خواه عمدي و خواه سهوي يا از روي غفلت، جدايي از قرآن شمرده مي شود. لذا اگر بگوييم كه آنان هر چند يك لحظه از آن جدا مي شوند، اين سخن، اثبات دروغ براي فرموده پيامبر اكرم است كه از جانب خداي عزّوجلّ خبر از عدم وقوع جدايي داده است، اگر جايز باشد كه پيامبر اكرم ـ صلي الله عليه و آله و سلم ـ را به دروغ و جايز شمردن دروغ عمدي متهم نماييم، اين با عصمت آن حضرت حتي در مقام تبليغ منافات دارد، در حالي كه پيامبر اكرم در موارد متعددي بر اين حديث تأكيد فرموده اند. (يعني خداي ناكرده به صورت متعدد دروغ عمدي گفته است).
ثالثاً: پيامبر اكرم تمسّك جستن به اهل بيت عترت را نگهدارنده از گمراهي به طور دائمي و ابدي شمرده است، زيرا واژه «لن» در حديث ثقلين افاده ابدي دارد. بنابراين اگر جايي براي گمراهي آنان به اندازه يك لحظه هم وجود داشته باشد، دراين صورت تمسك جستن به عترت چگونه مي تواند نگهدارنده باشد؟[9]
نتيجه آنكه عصمت پيامبر اكرم و اهل بيت عصمت در حضرت زهرا ـ سلام الله عليها ـ به طور دائم و در همه امور بوده است.


معرفي منابع جهت مطالعه بيشتر:
1ـ فاطمه الزهراء ـ سلام الله عليها ـ گفتار علامه اميني، به كوشش حبيب چايچيان (حسان).
2ـ مسند فاطمه الزهراء، السيد حسين شيخ الاسلامي. مركز انتشارات دفتر تبليغات اسلامي، 1377ش.
3ـ با نور فاطمه هدايت شدم، عبدالعظيم حسن سوداني.


پاورقي ها:
[1]. با نور فاطمه هدايت شدم، عبدالعظيم حسن سوداني، ترجمه، سيد حسين محفوظي، انتشارات بنياد معارف اسلامي، 1383ش.
[2]. فاطمه الزهراء (س)، گفتار علامه اميني به كوشش حبيب چايچيان (حسان)، چاپ سيزدهم، چاپ و صحافي چاپخانه سپهر، تهران، 1362.
[3]. احزاب / 33.
[4]. فاطمه الزهراء گفتار علامه اميني، ص16 و 17.
[5]. فاطمه الزهرا، ص18.
[6]. ر.ك: شب هاي پيشاور، گفتار مرحوم سلطان الواعظين شيرازي، ص687 الي 693 ـ ناشر دارالكتب الاسلاميه، 1383ش.
[7]. با نور فاطمه هدايت شدم، ص117.
[8]. با نور فاطمه هدايت شدم، ص218.
[9]. با نور فاطمه هدايت شدم، ص220 الي 221.

 مركز مطالعات و پاسخگويي به شبهات، حوزه علميه قم

دريافت كتاب


نظرات

كاربر گرامي سوالات خود را از بخش "ارسال سوال ديني " ارسال كنيد.
موضوعات
NotCache List Paramters: 6&0&0!Model&162 Name List:جستجوي كتابخانه
جستجو پيشرفته