wait لطفا صبر کنید
3.2 (8)

آيا ما انسانها در انجام اعمال و رفتار خود مجبوريم يا اينكه داراي اختيار هستيم ؟

1- در اين مساله ابن بابويه (رحمة اللَّه عليه) مي گويد:
اعتقاد ما در اين باب، همان قول امام صادق عليه السّلام است كه فرمودند: « نه جبر‏ است و نه تفويض، بلكه امرى است ميان دو امر. بطوري كه در ادامه نيز شخصى پرسيد اين امر ميان دو امر چيست؟ امام فرمودند: اين مثل آنست كه تو مردى را مصمّم بر انجام معصيتى مي بيني لذا او را از انجام معصيت منعش مي كنى ولي او در آن معصيت باز نايستاده باشد، پس تو او را بحال خود واگذارده باشى و او آن معصيت را كرده باشد؛ پس، در آن حالي كه حرف شما را قبول ننمود و تو او را واگذاردى بدين معنا نيست كه تو آن كسى هستي كه او را مجبور بمعصيت نمودي» (1). واللَّه اعلم‏
به عبارتي؛ اين امر يعني اينكه خداوند همه انسانها را بر افعال خود قادر نموده و متمكن نموده است و از طرفي هم با دستوراتي كه فرستاده انسانها را محدود نموده است به حدودي مانند منع كردن آنان از انجام معصيت و ترساندن شان از نتايج اعمال زشت ( وعد و وعيد).

2- خداوند انسان را به حال خود رها نكرده و او را به خود واگذار ننموده تا هر چه را بخواهد، همان گونه كه دوست دارد و هواى نفس او فرمانش مى دهد، همان را انجام دهد، 
بلكه خداوند بوسيله انبياى خود راهنمايى اش كرده، هم راه ايمان قلبى به حق را به او نشان داده و هم روش عمل شايسته سودمند جسمانى را به او نموده و هم از اعمال زيانبار آگاهش ساخته است . 
او اگر از هدايت خدا پيروى كند و يك گام در صراط مستقيم الهى پيش رود، خداوند دستش را گرفته و ده گام جلوترش مى برد، سپس به خاطر آثار عملش در دنيا و آخرت هفتصد برابر پاداشش مى دهد، و خداوند به مقتضاى حكمت و سنت خويش براى هر كس بخواهد مى افزايد. 
راستى اگر امداد الهى نبود، و بندگان خدا توان جسمى و فكرى خويش و امكانات آماده و مسخر اين عالم را از خداى سبحان نداشتند، نه مومن ره يافته مى توانست عمل صالح و شايسته انجام دهد، و نه كافر گمراه توان اقدام زيانبار فاسد را داشت ، 
راستى اگر خداوند يك لحظه عطاى خود را از انسان سلب كند، حتى اگر جزء كوچكى از آن باشد: بينايى ، سلامت ، عقل و انديشه و... چه مى تواند بكند؟ 
بنابراين ، انسان هر چه مى كند به اختيار خود و به وسيله ابزارى است كه خداوند به او بخشيده است . 
پس ، انسان در انتخاب مختار و در اكتساب وامدار است . 

3- آرى ، انسان در اين عالم خودكار محض نيست ، همان گونه كه مجبور صرف هم نيست. نه همه كارها به او واگذار شده و نه بر كارى (كه انتخاب مى كند) مجبور است ، بلكه امرى است ميان دو امر (= امر بين امرين )، و اين همان مشيت خدا و سنت و قانون او درباره افعال بندگان است.

پي نوشت ها:
(1) بحار، ج 5، ص 59، حديث 109
منبع: الاعتقادات، شيخ صدوق، ص 19

عمل صالح ملاك در شناخت اعمال صالح كار نيك
NotCache List Paramters: 2&401&9824!Model&179!RelateType&0 Name List:الگوي ليستي مرتبط ها - كل
كاربر گرامي سوالات خود را از بخش "ارسال سوال ديني " ارسال كنيد.
NotCache List Paramters: 6&0&0!Model&219 Name List:نمايش رندوم كتب - كل ++++++