wait لطفا صبر کنید
صفحه اصلي
NotCache List Paramters: 24&0&0!Model&106 Name List:جستجوي كل-عمومي
صفحه اصلی  » ويژه نامه » ويژه نامه رمضان » فوايد و آثار روزه داري
0.0 (0)

روزه گرفتن چه تاثيري در آداب زندگي يك فرد دارد؟ فايده روزه چيست؟

بررسي همه جانبه تأثيرات اين موضوع در زندگي انسان ها، نياز به تحقيقات مفصل دارد. ولي در اينجا تنها به برخي از آثار و بركات روزه اشاره خواهيم كرد:
روزه ابعاد گوناگوني دارد و آثار فراواني از نظر مادي و معنوي در وجود انسان مي‏ گذارد كه از همه مهم تر «بعد اخلاقي» و فلسفۀ تربيتي آن است. كه در ادامه برخي از فوايد روزه را برمي شماريم:

1- ايجاد لطافت براي روح‏
بدن انسان تحت تدبير روح است و بدن بدون تدبير روح، مانند كشتي بدون ناخدا است.
در ماه مبارك رمضان به دليل امساك از خوردن و آشاميدن و محدود كردن آن به ساعاتي مشخص و نيز كنترل حواس مانند چشم و گوش و تمامي مجاري ورود اطلاعات به درون ذهن انسان، فراغت روح و نفس انساني بيشتر فراهم مي شود. در حقيقت، فعاليت روح براي پرداخت به امور مادي و دنيوي كاهش مي ‏يابد و امكان پرداخت به امور معنوي بيشتر مي ‏شود. لذا روح از لطافت بيشتري برخوردار مي ‏گردد.

2- تقويت اراده‏
خداوند برنامه روزه داري را به گونه ‏اي تنظيم كرده است كه انسان بايد در ساعت مقرري از خوردن و آشاميدن امساك كند و در يك ساعت خاصي، مي‏ تواند آزادانه بخورد و بياشامد و از لذت‏هاي حلال استفاده كند.
ملزم شدن انسان‏ها به اجراي دقيق اين برنامه و تكرار آن طي يك ماه، تمرين بسيار مناسبي است براي عادت دادن نفس به اموري غير از آنچه در ماه‏هاي ديگر عادت كرده بود . لذا روزه گرفتن، قطعاً عزم و اراده انسان را تقويت مي ‏كند.

3- كنترل غرايز و تعديل آنها
روزه ‏دار بايد در حال روزه- با وجود گرسنگي و تشنگي- از غذا و آب و نيز ساير لذات از قبيل لذت جنسي چشم پوشي نموده و عملاً ثابت كند كه او همچون حيوانات، در بند اسطبل و آب و علف نيست. به طوري كه او مي ‏تواند زمام نفس را به دست گيرد و بر هوس‏ها و شهوات خود مسلط شود و اين امر باعث مي‏ گردد كه غرايز به كنترل او در آيد و علاوه بر اين، در بهره وري از آنها تعديلي به وجود آيد.
خلاصه اينكه روزه انسان را از عالم حيوانيت ترقي داده و به جهان فرشتگان صعود مي‏ دهد.

نكته: تقوا و پرهيزگاري در تربيت اخلاق اسلامي يك مسلمان، نقش بسيار مهمي دارد. بهترين عبادت در ماه صيام، براي آن است كه خداوند مي ‏فرمايد: «لعلّكم تتّقون» (1) كه نتيجه روزه، پرهيز از گناهان است.
وقتي پيامبر(ص) فضايل ماه رمضان و روزه را برمي شمرد، اميرمؤمنان علي(ع) پرسيد: بهترين اعمال در اين ماه چيست؟ پيامبر(ص) فرمود: «الورع عن محارم الله؛ پرهيز و دوري از معاصي و گناهان».(2) 
بنا بر اين روزه عامل بازدارنده از گناه و عامل سركوب كننده نفس عصيانگر است. روزه دار با انجام دادن اين دستور الهي به نحو احسن، روح تقوا و پرهيزگاري را در خويش زنده مي‏ كند؛ زيرا كه با كمك روزه در ماه مبارك رمضان، اصلاح نفس و تربيت آن و تقوا پيشه كردن به مراتب آسان‏تر است؛ زيرا گرسنگي و ديگر محروميت ‏هاي روزه، شعله‏ هاي سركش غرايز حيواني و هواهاي نفساني را خاموش مي ‏سازد.
به عبارت ديگر روزه شكم را- كه منبع همه فتنه ‏ها و مصدر همه شرها است- كنترل مي ‏كند؛ زيرا هرگاه شكم از حرام و شبهه پر شد، شهوت تحريك مي‏ شود و خواهش‏ هاي باطل و تخيلات آلوده در نفس خطور مي‏ كند؛ چنان كه در حديث نبوي است: « ثلاثه اخافهن علي امتي من بعدي: الضلاله بعد المعرفه و مضلات الفتن و شهوه البطن و الفرج» (3)؛ و شهوت فرج از شهوت بطن ناشي مي ‏شود. اگر شكم عفيف باشد و به قدر ضرورت اكتفا كند و از حرام و شبهه دوري نمايد، بدون شك فرج نيز پاكدامن مي ‏شود و هرگاه هر دو عفيف شد حيات دل- از صفا و جلاي باطن- حاصل خواهد شد.

4- تقويت روحيه ايثار و نوع دوستي‏
انسان موجودي است اجتماعي و انسان كامل كسي است كه در همه ابعاد وجودي رشد كند. روزه گرفتن بعد اجتماعي انسان را در كنار ساير ابعاد رشد مي‏ دهد؛ اما چگونه و با چه مكانيزمي؟

شكي نيست كه روزه ، درس مساوات و برابري ميان افراد اجتماع است. با انجام دادن اين دستور مذهبي، اولا افراد برخودار هم وضع گرسنگان و محرومان اجتماع را به طور محسوس درمي‏ يابند. به دنبال آن درك، به اين نتيجه مي ‏رسند كه بايد به فكر بيچارگان و محرومان بود. البته ممكن است با توصيف حال گرسنگان و محرومان، سيران را متوجه حال گرسنگان ساخت؛ ولي اگر اين مسأله جنبه حسي و عيني پيدا كند؛ اثر بيشتري دارد. روزه به اين موضوع مهم اجتماعي رنگ حسي مي ‏دهد .اگر اين بعد اجتماعي انسان رشد كند، نسبت به هم ‏نوعان خود بي اعتنا نمي ‏شود و دردهاي فراگير اجتماعي(مانند فقر و گرسنگي) را حس مي ‏كند و مصداق اين سخن حكيمانه سعدي مي ‏شود:
بني آدم اعضاي يك ديگرند كه در آفرينش ز يك گوهرند
چو عضوي به درد آورد روزگار دگر عضوها را نماند قرار
به راستي اگر كشورهاي ثروتمند جهان و اغنيا، چند روز از سال روزه بدارند و طعم گرسنگي را بچشند، باز اين همه گرسنه در جهان خواهد بود؟! آيا ميليون‏ها انسان با سوء تغذيه و كمبود مواد غذايي رو به رو خواهند بود؟!

5- اثرات بهداشتي و درماني روزه:
در طب امروز و طب قديم، اثر معجزه آساي امساك در درمان انواع بيماري‏هاي جسماني و رواني به اثبات رسيده است. عامل بسياري از بيماري‏هاي جسماني، زياده روي در خوردن غذاهاي مختلف است.
پيامبر خدا(ص) فرمود: «المعدة بيت كلّ داء و الحمية رأس كل دواء؛ معده مركز و خانه هر دردي است و پرهيز و اجتناب (از غذاهاي نامناسب و زيادخوري) اساس و رأس هر داروي شفا بخش است» (4).
همان‏طور كه منشأ بسياري از بيماري‏هاي رواني، افكار غلط، سوء ظن، گناه و شناخت غير معقول و غير منطقي است.
روزه نيز زباله‏ ها و مواد اضافي و جذب نشده بدن را مي‏ سوزاند و در واقع بدن را «خانه تكاني» مي‏ كند بويژه اگر روح را نيز با تلاوت قرآن و خواندن ادعيه تقويت كرد، ديگر سلامتي جسماني و رواني انسان كاملاً تضمين مي ‏شود. 
ونهايت اينكه؛ بر همين اساس نيز پيامبر اسلام(ص) فرمود: «صوموا تصحوا»(5) روزه بگيريد تا سالم شويد. البته اگر روزه را با شرايطي كه دارد انجام شود اثرات مهم تربيتي، اجتماعي و بهداشتي براي انسان خواهد داشت.

 

پي نوشت ها:

(1) بقره/ 183

(2) خطبۀ «شعبانيه»

(3) المحاسن : ٢٩٥ وفيه شهوات العنت 

(4) بحار الانوارار، ج 14و اركان‌الاسلام،ص108

(5) بحار 62 / 67، رواية 45

برچسب

ماه رمضان ماه خودسازي ماه رمضان فرصتي براي خودسازي

نظرات

كاربر گرامي سوالات خود را از بخش "ارسال سوال ديني " ارسال كنيد.