ثواب و عذاب

معيار شناخت گناهان كبيره و صغيره در چيست؟

در اين كه كدام گناهان بزرگ و كبيره و كدام كوچك و صغيره است، در ميان دانشمندان گفتگوي بسياري است. بعضي اين دو را از امور نسبي مي دانند كه به هنگام مقايسه، آن كه اهميّتش بيشتر است كبيره و آن كه كمتر است صغيره مي باشد (مرحوم طبرسي در مجمع البيان اين عقيده را به دانشمندان شيعه نسبت داده است و ظاهراً منظور او بعضي از دانشمندان شيعه است، زيرا بسياري از آنها عقيده ي ديگري دارند كه به آن اشاره خواهد شد).

جمعى ديگر مى گويند: گناه كبيره آن گونه كه از نامش پيداست گناهى است كه واقعاً بزرگ و از نظر شرع و عقل داراى اهميّت است مانند قتل نفس و غصب حقوق ديگران و رباخوارى و زنا. و شايد به همين دليل در روايات اهل بيت(عليهم السلام) معيارش وعده عذاب الهى نسبت به آن شمرده شده است. در حديث معروفى كه از امام باقر و امام صادق و امام على بن موسى الرّضا(عليهما السلام)نقل شده است مى خوانيم: «اَلْكَبائِرُ الَّتى اَوْجَبَ اللهُ عَزَّوَجَلَّ عَلَيْها النّارَ»; (گناهان كبيره آنهاست كه خداوند متعال آتش دوزخ را (صريحاً) براى آن واجب شمرده است). و بنابراين گناهان صغيره آن است كه از چنين اهميّت خاصّى برخوردار نيست. در بعضى از احاديث نيز تعداد گناهان كبيره هفت، و در بعضى بيست گناه و در بعضى هفتاد، ذكر شده است كه اين تعبيرات ممكن است اشاره به سلسله مراتب اين گناهان باشد.

منابع :

تفسير نورالثقلين، ج 1، ص 473.

پيام امام علي (ع)، جلد 1، ص 249.